Dynamics NAV 2018 Desteği 11 Ocak 2028'de Bitiyor: O Tarihe Kadar Yapmanız Gerekenler

Microsoft, 11 Ocak 2028'de yayımladığı son NAV sürümü olan Dynamics NAV 2018 için genişletilmiş desteği (extended support) sona erdiriyor. NAV 2017 için bu tarih bir yıl önce, 11 Ocak 2027'de geliyor. İki tarihte de hiçbir şey kapanmıyor. Microsoft, NAV'ın çalışmayı bırakacağını söylemedi ve süresiz lisans çalışmaya devam ediyor. Sona eren, güvenlik güncelleştirmeleri ve ücretli destek.

Vergi ve yasal güncelleştirmeler daha önce durdu. Bunlar ana akım desteğe (mainstream support) dahil ve NAV 2018 için ana akım destek 10 Ocak 2023'te sona erdi. Dolayısıyla NAV 2018'in ömrünün sonu, 2028'de birden önünüze çıkacak bir uçurum değil. Yasal güncelleştirmeler neredeyse dört yıl önce durdu, güvenlik düzeltmeleri 14 ay sonra duruyor, lisanslama ise 2031'de değişiyor.

Bu rehber; DACH ülkelerinde, Nordik ülkelerde, Benelüks'te ve Birleşik Krallık'ta NAV 2009 ile 2018 arasındaki bir sürümü yılların birikmiş özelleştirmeleriyle kullanan orta ölçekli üretim, dağıtım ve hizmet şirketlerinin finans ve bilgi işlem yöneticileri için. Bu özelleştirmeleri çoğu zaman artık ortada olmayan bir iş ortağı geliştirmiştir.

Ne Bitiyor, Ne Zaman

NAV 2018, Microsoft'un Sabit Yaşam Döngüsü İlkesi'ne (Fixed Lifecycle Policy) tabi ve tarihleri NAV 2018 yaşam döngüsü sayfasında yer alıyor.

NAV 2018'in Ocak 2023'ten beri içinde bulunduğu genişletilmiş destek dönemi, güvenlik güncelleştirmeleri ve ücretli destek demek. 11 Ocak 2028'den sonra güvenlik güncelleştirmeleri duruyor. İlke, bu tarihten sonra ücretli desteğe yalnızca Genişletilmiş Güvenlik Güncelleştirmeleri (Extended Security Updates) programı üzerinden izin veriyor ve Microsoft, NAV için Genişletilmiş Güvenlik Güncelleştirmeleri sunmuyor.

Vergi ve mevzuat sürümleri etkin bir Enhancement Plan gerektirir ve ana akım destekle birlikte gelir. Microsoft'un NAV 2018 toplu güncelleştirmeleri listesi, Ocak 2023'te yayımlanan Cumulative Update 60 ile bitiyor. O tarihten bu yana hiçbir NAV 2018 yerel sürümü Microsoft'tan yeni mevzuat özellikleri almadı: NAV 2018'in genişletilmiş desteği bunları kapsamıyor.

Microsoft, NAV geçiş seçenekleri üzerine Temmuz 2026'da yayımladığı yazıda 30 Nisan 2031'deki lisanslama değişikliklerini açıklıyor ve NAV müşterilerine “uzun vadeli ERP stratejilerini değerlendirmeye şimdi başlamalarını” söylüyor.

Alttaki platform

NAV 2018'in sistem gereksinimleri SQL Server 2019 ve Windows Server 2022'de bitiyor. SQL Server 2014 ve 2016'nın genişletilmiş desteği zaten sona erdi; Windows Server 2016 da 12 Ocak 2027'de onları izliyor. SQL Server 2019 ve Windows Server 2022 üzerinde veritabanı 8 Ocak 2030'a, işletim sistemi ise 14 Ekim 2031'e kadar destekleniyor. Üzerlerinde çalışan ERP ise desteklenmiyor.

NAV'a Gelmeyecek Yasal Değişiklikler

Microsoft'un NAV 2018 için son mevzuat güncelleştirmesi Ocak 2023'te yayımlandı; o tarihte bu kuralların hiçbiri henüz yürürlüğe girmemişti.

• Almanya. Federal Maliye Bakanlığı'na göre işletmeler arasındaki yurt içi satışlarda 1 Ocak 2025'ten beri kural e-fatura (E-Rechnung) ve her işletmenin e-fatura alabilmesi gerekiyor (bir e-posta gelen kutusu yeterli). Diğer faturalara 31 Aralık 2026'ya kadar, önceki yıl cirosu en fazla 800.000 euro olan fatura düzenleyenler için ise 2027 sonuna kadar izin veriliyor. 2.0.1 sürümünden itibaren XRechnung ve ZUGFeRD bu şartı karşılıyor; MINIMUM ve BASIC-WL profilleri hariç.
• Belçika. Federal e-fatura portalına göre 1 Ocak 2026'dan bu yana KDV mükellefi her Belçika işletmesinin yapılandırılmış elektronik fatura kullanması gerekiyor. Microsoft'un Belçika için Business Central belgeleri, kanal olarak Peppol ağını gösteriyor.
• Polonya. KSeF, 2024 satışları 200 milyon zlotiyi aşan şirketler için 1 Şubat 2026'da, diğerleri için 1 Nisan 2026'da zorunlu hâle geldi; aylık fatura toplamı küçük olanlar için 31 Aralık 2026'ya kadar bir istisna var. Polonya, Microsoft'un NAV 2018 yerel sürümleri arasında yer almıyor; dolayısıyla Polonya'daki bir NAV, yerelleştirmesini hiçbir zaman Microsoft'un NAV 2018 güncelleştirmelerinden almadı.

Business Central'ın Almanya yerelleştirmesi XRechnung, ZUGFeRD ve Peppol ile faturalandırmayı mevcut özellikler arasında sayıyor; Belçika yerelleştirmesi ise bir Peppol erişim noktası üzerinden faturalandırmayı listeliyor. Diğer ülkeler için güncel kuralları vergi danışmanınızla birlikte gözden geçirin ve NAV'ınızın gönderip alabildikleriyle karşılaştırın.

Sürümünüz ve İzlemeniz Gereken Yol

Microsoft'un yükseltme yolları sayfası, NAV 2015, 2016, 2017 veya 2018'den gidilecek yolu üç adımda tanımlıyor: önce Business Central Spring 2019 (sürüm 14), ardından Business Central 2024 release wave 2 (sürüm 25), sonra da güncel Business Central 2026 release wave 2 (sürüm 29). O sayfadaki tek bir cümle bütçenin büyük kısmını belirliyor: “Bu yol, uygulamanızı C/AL'den AL'ye dönüştürmenizi gerektirir.”

NAV 2009'dan başlayıp NAV 2013 üzerinden giden yol NAV 2018'den de geçiyor. Ekibiniz sisteme ne derse desin, bu sürümlerden başlayan bir Navision'dan Business Central'a geçiş, art arda yapılan yükseltmelerden oluşan bir zincirdir.

Sürüm 14, C/AL'yi destekleyen son sürüm ve C/AL nesnelerini AL'ye dönüştüren araç Txt2Al yalnızca onunla birlikte geliyor. Sürüm 14'ün kendi desteği Ekim 2025'te sona erdi ve yeni müşteriler onu üretim ortamında kullanamıyor: bir ara basamak, durulacak bir yer değil. Sürüm 15'te AL, C/AL'nin yerini aldı ve Business Central yalnızca uzantı tabanlı hâle geldi. Sürüm 25 zorunlu bir durak, çünkü sürüm 26'dan bu yana sürüm 14'ten en son sürüme doğrudan yükseltme desteklenmiyor.

Bulutta sona erenler dahil her yol, şirket içi Business Central 14'ten geçer.

İşin Asıl Yoğunlaştığı Yerler

Emek, sisteme ne kadar şey eklendiğiyle birlikte büyür ve NAV özelleştirmeleri genellikle doğrudan Microsoft'un kendi nesnelerinin içine yazılmıştır.

Özelleştirmeler

NAV'da iş ortağı, Microsoft'un C/AL kodunu düzenleyerek özelleştirme yapardı: müşteri tablosuna eklenen bir alan, nakil (posting) rutinine eklenen birkaç satır. Business Central ise temel uygulamanın (base application) teslim edildiği gibi kalmasını, sizin değişikliklerinizin de onun yanında, olaylara yanıt veren uzantılarda durmasını bekler.

Txt2Al sözdizimini dönüştürür, tasarımı değil. Microsoft, bu uzantıları oluşturmayı yükseltmenin “ilk adımı ve en büyük adımı” olarak tanımlıyor. Microsoft'un NAV özelleştirme kılavuzu nasıl ele alınacaklarını sıralıyor: özel tablolar AL tablolarına dönüşür, standart tablolardaki özel alanlar verileriyle birlikte tablo uzantılarına (table extension) taşınır, Microsoft'un codeunit'leri içindeki değişiklikler olay abonelerine (event subscriber) dönüşür, XMLports ve sorgular ise yeniden oluşturulur. Windows istemcisinde yapılan kişiselleştirmeler kaybolur.

Şirket içi kurulumda Microsoft, kodla özelleştirilmiş bir temel uygulamaya hâlâ izin veriyor, ancak uzantıları kuvvetle öneriyor. Şirket içi lisanslama kılavuzu (Haziran 2023 baskısı), NAV'dan gelen ve özelleştirmeleri “universal code” (evrensel kod) koşuluyla uyumlu olmayan müşterilerin ek bir universal code modülü lisanslaması gerektiğini söylüyor. Çevrimiçi sürümde (bulutta) her şeyin uzantı olması gerekir.

Değiştirilmiş standart nesneleri, özel tabloları ve alanları sayın; hangilerinin hâlâ kullanıldığını da tespit edin.

Raporlar

Her C/AL raporu, yeni bir rapor ya da bir rapor uzantısı olarak AL'de yeniden oluşturulur. Düzenler (layout) korunur: RDL de Word de destekleniyor ve RDL daha yavaş olabildiği için Microsoft belge raporlarında Word'ü öneriyor. Özel raporların listesini çıkarın ve kimsenin çalıştırmadıklarını kullanımdan kaldırın.

.NET eklentileri

.NET birlikte çalışabilirliği yalnızca şirket içinde var. Çevrimiçi sürüm için Microsoft bunun yerine denetim eklentilerini (control add-in), Azure Functions'ı ya da harici API'leri gösteriyor. Şirket içinde, .NET Framework ile derlenmiş eklentiler sürüm 22'de çalışmayı bıraktı ve .NET Standard'a taşınmaları gerekiyor. Her bileşeni, ne işe yaradığını ve tedarikçisinin hâlâ var olup olmadığını listeleyin.

Entegrasyonlar ve web servisleri

Sürüm 29'dan itibaren bir Microsoft sayfası artık SOAP uç noktası olarak, sürüm 30'dan itibaren de OData uç noktası olarak yayımlanamıyor. Microsoft'un SOAP için çözümü, sayfanın kendi uzantınızdaki bir kopyası. Çevrimiçi sürümde entegrasyonlar yalnızca OAuth2 ile oturum açar. Dolayısıyla standart NAV sayfalarını SOAP üzerinden çağıran bir e-ticaret sitesi, EDI bağlantısı ya da depo sistemi geçişi değişmeden atlatamaz. Envanteri sistemin kendisinden çıkarın (yayımlanmış web servisleri, zamanlanmış işler, okunan ve yazılan dosyalar) ve her biri için bir sorumlu ve bir karar belirleyin.

Windows istemcisi

NAV Windows istemcisi sürüm 15'te kaldırıldı. Kullanıcılar tarayıcıya, mobil uygulamalara ya da bir masaüstü uygulamasına geçiyor. Programla yazdırma da onunla birlikte gitti; dolayısıyla NAV'ın, bir kullanıcı yazdır düğmesine basmadan yazdırdığı her şey için yeni bir yol gerekiyor. Eğitimi de planlayın: her ekran değişiyor.

Veriler

Kodla özelleştirilmiş tablolardaki veriler, iki taraftaki uzantılar bunları ele almadıkça çevrimiçi Business Central'a ulaşamaz. Microsoft, cutover'dan (canlı sisteme son geçiş) önce tam taşımanın bir sandbox ortamında en az bir kez deneme olarak çalıştırılmasını (dry run) istiyor. Birkaç deneme çalıştırması planlayın. Taşımayı ve kontrollerini, üretim verisinin taze bir kopyası üzerinde yeniden çalıştırabileceğiniz ve her seferinde bakiyeleri ve açık kalemleri karşılaştıran bir kod olarak yazın. Finans, iş bittiğinde değil, rakamlar tuttuğunda onay verir.

Çevrimiçi mi, Şirket İçi mi

Bu kararı, kimse kod dönüştürmeye başlamadan önce verin: neyin ayakta kalacağını o belirler. Microsoft, şirket içinde bulunmayan özellikleri listeliyor.

Çevrimiçi. Microsoft'un bulut geçiş aracı, SQL Server 2016 veya sonrası üzerinde çalışan şirket içi sürüm 25 ve sonrasıyla çalışıyor. Dolayısıyla buluta tam bir NAV'dan Business Central'a yükseltme şu sırayı izler: NAV, ardından şirket içinde sürüm 14 ve sürüm 25, sonra da taşıma. Alternatif olan Business Central 14 yeniden uygulama aracı, sürüm 14'ten buluta yalnızca ana verileri, açılış bakiyelerini ve kurulum verilerini taşır. Bu araç bir önizleme (preview) ve Microsoft, önizleme özelliklerinin “üretim ortamında kullanılmak için tasarlanmadığını” söylüyor.

Bridge to Cloud 3. Microsoft'un iş ortağı duyurusu, kayıt dönemini 1 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2027 arası olarak belirliyor: bir Cloud Solution Provider (bulut çözümü sağlayıcısı) üzerinden, sabit ve yenilenemeyen üç yıllık bir süre için ticari liste fiyatından %30 indirim. Teklif, 1 Eylül 2024'ten önce satın alınmış ve Enhancement Plan'ı etkin olan şirket içi lisanslar için ve yalnızca daha önce lisanslamadığınız bir çevrimiçi ürün için geçerli. Microsoft'un iş ortağı sitesi ayrıca koşulları kamuya açık olmayan bir Business Central geçiş kuponundan (voucher) söz ediyor.

Şirket içi. Her sürüm yaklaşık 18 ay destekleniyor (Ekim 2026'da yayımlanan sürüm 29, Nisan 2028'e kadar); dolayısıyla destek kapsamında kalmak, bu ritimde bir yükseltme ve her seferinde uzantılarınızın yeniden test edilmesi demek. Nisan 2025'ten bu yana yeni şirket içi müşteriler yalnızca abonelik satın alabiliyor. Süresiz lisanslarını taşıyan NAV müşterileri için bir Microsoft topluluk yöneticisi, Şubat 2025'te geçiş politikalarının değişmediğini yazdı. Bu hak için Microsoft'un belirlediği bir bitiş tarihi bulamadık; bu yüzden koşullarınızı yazılı olarak alın.

Bir Karar Çerçevesi

Gerçekçi dört yol var.

Şirket içinde güncel sürüme yükseltmek. Kendi sunucularınızda önce sürüm 14, sonra 25, ardından güncel sürüm. Henüz yerine başka bir şey koyamadığı .NET eklentileri ya da entegrasyonları olan bir şirkete uyar. Yaklaşık her 18 ayda bir yükseltmeyi ve kod temel uygulamada kalırsa bir lisans modülünü kabul edersiniz.

Yükseltip ardından çevrimiçine geçmek. Sürüm 25'e kadar aynı yol, ardından bulut geçiş aracı. Her özelleştirme bir uzantıya dönüşür ve her .NET eklentisinin yerine başka bir çözüm konur; bu yüzden dönüştürme işinin en büyük olduğu yol bu. Bridge to Cloud 3 için uygunsanız, programın 31 Aralık 2027 son tarihi projenin içine düşer.

Çevrimiçi Business Central'da sıfırdan başlamak. Ana verileri, açılış bakiyelerini ve kurulum verilerini alın, eski sistemi başvuru için saklayın ve yalnızca hâlâ ihtiyaç duyduğunuz özelleştirmeleri yeniden geliştirin. Microsoft'un bunun için sunduğu araç bir önizleme ve sürüm 14'ten başlıyor. Farklı bir ERP seçen bir şirket de büyük ölçüde aynı veri ve entegrasyon işiyle karşılaşır.

Belirli bir süre NAV'da kalmak. Sistem çalışmaya devam eder. 11 Ocak 2028'den itibaren güvenlik düzeltmesi almaz ve her yeni e-fatura biçimi sizin kendi geliştirmeniz olur. Bu yol ancak sistemin bakımını yapan, adı belli bir kişi varsa, sistem açık internetten uzak tutuluyorsa ve bir bitiş tarihi belirlenmişse işe yarar.

Hangisini Seçerseniz Seçin, Önümüzdeki Aylar

NAV 2018 desteğinin sona ermesine 14 ay kaldı. Mali yılınız aralıkta bitiyorsa ocak başındaki bir cutover yıl sonu kapanışına denk gelir; bu yüzden gerçekçi hedef, 2027 sonbaharında canlıya geçiş. NAV 2017'de bu tarih iki ay sonra: projenin bir bölümünde destek dışı bir sistemle çalışacaksınız, o bölümü kısa tutun.

Bugünden Mart 2027 sonuna kadar:

1. Başlangıç noktanızı teyit edin: NAV sürümü, SQL Server ve Windows Server sürümleri ve Enhancement Plan'ınızın etkin olup olmadığı. Hem Bridge to Cloud 3 hem de şirket içi lisans geçişi buna bağlı.
2. Kodu güvenceye alın. C/AL nesnelerini dışa aktarın ve sürüm kontrolü altında tutun; özellikle onları yazan iş ortağı artık ortada yoksa.
3. Özelleştirmeleri sayın ve hangilerinin kullanımda olduğunu belirleyin. İzlenim değil, sayı.
4. Entegrasyon envanterini çıkarın: her web servisi, dosya alışverişi ve .NET eklentisi, her biri için bir sorumlu ve bir kararla.
5. Fatura kestiğiniz her ülkede e-fatura yükümlülüklerinizi kontrol edin.
6. Kod dönüştürme başlamadan önce çevrimiçi ile şirket içi arasında karar verin.
7. Kapasiteyi şimdiden ayırın: iş ortağı, testler için kendi finans ve bilgi işlem çalışanlarınız ve bir cutover penceresi.

2027 sonbaharındaki canlıya geçişten geriye doğru sayarsak: deneme çalıştırmaları ve kullanıcı testleri yaz aylarında, uzantı geliştirme ve entegrasyonların yeniden düzenlenmesi ilkbaharda, analiz ve kararlar bu kış.

Nereden Destek Alabilirsiniz

Geçiş boyunca ayakta kalması gereken şey işin kendisi: yasanın artık istediği biçimde kesilen faturalar ve sevkiyata devam eden bir depo. Business Central iş ortağınızın yanında ya da NAV'ınızı kuran iş ortağı artık ortada değilse doğrudan sizinle şu konularda çalışıyoruz: C/AL özelleştirmelerinin AL uzantılarına dönüştürülmesi, entegrasyonların ve raporların yeniden geliştirilmesi, veri taşıma kodu ile mutabakatı ve NAV'ın çevresinde geçişten sağ çıkması gereken uygulamalar. Bu çalışma ERP modernizasyonu sayfamızda anlatılıyor; eski sistem bakımı ise siz geçiş yapana kadar yerinde kalan sistemleri kapsıyor. Bir yükseltme projesine imza atmadan önce özelleştirmelerinizin ve entegrasyonlarınızın sayılmasını istiyorsanız office@c9group.dev adresine yazın.