Het Europees Concurrentievermogensfonds en de begroting 2028 tot 2034: wat er verandert voor technologiefinanciering

Elk EU-financieringsprogramma waarop u nu kunt indienen, loopt eind 2027 af. Waar die door vervangen worden, wordt op dit moment uitonderhandeld, en de nieuwe opzet verschilt wezenlijk van wat er nu ligt.

De Commissie stelde het volgende meerjarig financieel kader voor op 16 juli 2025, voor de periode 2028 tot 2034, op bijna 2 biljoen euro, gemiddeld zo'n 1,26 procent van het bruto nationaal inkomen van de EU over die periode. Voor technologie zijn daarin twee dingen van belang: een nieuw Europees Concurrentievermogensfonds dat een groot aantal huidige instrumenten bundelt, en een opvolgend kaderprogramma voor onderzoek met een voorgesteld budget van bijna het dubbele van nu.

Plant u technologie-investeringen over meerdere jaren, dan weegt dit zwaarder dan de laatste jaren van de huidige programma's.

Het probleem dat het fonds moet oplossen

De diagnose komt grotendeels uit het Draghi-rapport over het Europese concurrentievermogen. Dat betoogde dat Europa te weinig in innovatie investeert, wat het wel investeert over te veel kleine instrumenten uitsmeert, en er te lang over doet om het geld bij de ontvangers te krijgen.

De concrete klachten over de huidige structuur zijn goed gedocumenteerd en grotendeels terecht:

Te veel programma's. Een bedrijf dat aan strategische technologie werkt, moet uitzoeken welke van een tiental instrumenten past, elk met andere regels, andere portalen, andere rapportages en andere doorlooptijden.

Versnipperde regelsets. Toelatingscriteria, kostenregels en percentages medefinanciering verschillen per programma, om redenen die voor een begunstigde nergens uit blijken.

Trage uitbetaling. Zes tot twaalf maanden van oproep tot subsidieovereenkomst is normaal, en langer komt geregeld voor. Voor een bedrijf dat aan het opschalen is, is dat erg lang.

Geen doorlopende lijn door het innovatietraject. Financiering voor onderzoek, financiering voor uitrol en kapitaal voor opschaling zitten in verschillende instrumenten, zonder pad ertussen.

Wat het Europees Concurrentievermogensfonds doet

Het voorstel bundelt een groot aantal huidige instrumenten tot één fonds met één set regels en één loket voor aanvragers. Het uitgesproken doel is investeren in strategische technologie in de hele interne markt, financiering vereenvoudigen en versnellen, en private en publieke investeringen op gang brengen.

In lijn met de aanbevelingen van Draghi is het fonds opgebouwd rond een klein aantal strategische gebieden:

Schone transitie en decarbonisatie. Netto-nultechnologie, energie, industriële decarbonisatie.

Digitaal leiderschap. AI, halfgeleiders, kwantum, connectiviteit, cyberbeveiliging, geavanceerde digitale technologie.

Zorg, biotech, landbouw en bio-economie.

Defensie en ruimte.

Daaroverheen ligt een brede nadruk op weerbaarheid en veiligheid.

De Raad bepaalde in juni 2026 zijn positie over het fonds, waardoor de contouren duidelijker worden, al zijn het totale bedrag en de verdeling over de gebieden nog volop onderwerp van onderhandeling.

Wat er met Horizon Europa gebeurt

Het opvolgende kaderprogramma behoudt de naam Horizon Europa en blijft een zelfstandig programma in plaats van op te gaan in het Concurrentievermogensfonds. Het voorgestelde budget bedraagt ongeveer 175 miljard euro, bijna het dubbele van de huidige 95,5 miljard euro.

De bedoeling is dat Horizon Europa het onderzoek en de vroege innovatie dekt, dat het Concurrentievermogensfonds de uitrol en de opschaling dekt, en dat de twee samen een project van idee tot commercialisering dragen zonder dat de begunstigde halverwege van instrument, portaal en regelset moet wisselen.

Of dat in de praktijk werkt, hangt volledig van de uitvoering af, en de geschiedenis van Europese beloften over vereenvoudiging stemt niet hoopvol. Maar de bedoeling is helder, en de structurele verandering is echt en niet cosmetisch.

Wat dit betekent voor uw planning

De huidige programma's lopen gewoon door

Dit is het belangrijkste praktische punt, en het wordt vaak verkeerd begrepen. Horizon Europa, het programma Digitaal Europa, CEF en de rest lopen tot eind 2027, en projecten die daaronder gefinancierd zijn lopen daarna nog jaren door. Er stopt niets.

De werkprogramma's 2026 tot 2027 vormen de laatste volledige cyclus onder de huidige regels, en ze zijn omvangrijk. Past er iets, dien dan nu in en wacht niet op de nieuwe structuur, want die heeft tijd nodig om te gaan draaien en de eerste oproepen onder nieuwe programma's zijn altijd trager en minder voorspelbaar.

Er valt meestal een gat

Tussen het einde van het ene kader en de eerste oproepen onder het volgende zit doorgaans een luwte. Programma's moeten worden aangenomen, werkprogramma's moeten worden opgesteld, systemen moeten worden gebouwd. Een planning die ervan uitgaat dat er over de grens van 2027 naar 2028 doorlopend financiering beschikbaar is, is optimistisch.

Draait uw organisatie op subsidie-inkomsten, dan is die overgang een kasstroomrisico dat u nu al moet doorrekenen.

Bundeling maakt uw leven niet per se makkelijker

Veel instrumenten samenvoegen tot één fonds met één set regels klinkt als vereenvoudiging. In de praktijk kan het betekenen dat instrumenten met verschillende uitgangspunten, verschillende soorten begunstigden en verschillende risicobereidheid in één kader worden geperst dat geen van die instrumenten echt past.

Het specifieke risico voor kleinere organisaties is dat een gebundeld fonds met één regelset naar de administratieve eisen van het grootste instrument toe kruipt. Let dus op of vereenvoudigde kostenopties en lichtere regimes voor kleine begunstigden de onderhandeling overleven.

Aan de strategische gebieden ziet u wat er gefinancierd gaat worden

De vier gebieden spreken duidelijke prioriteiten uit, en ze zijn merkbaar smaller dan de huidige spreiding. Werk dat past bij digitaal leiderschap, schone transitie, defensie of biotech staat er goed voor. Werk dat daar niet in past, staat zwakker dan vandaag.

Ligt uw technologie buiten die gebieden, dan is de eerlijke aanname bij het plannen dat er na 2027 minder Europese financiering voor beschikbaar is.

De politiek, en waarom de cijfers nog veranderen

De voorgestelde bedragen zijn een startpositie, en de onderhandeling over het meerjarig financieel kader is het meest omstreden proces in de Europese politiek. Het vergt unanimiteit onder de lidstaten plus goedkeuring van het Europees Parlement.

Een aantal structurele spanningen gaat die cijfers verschuiven:

Nettobetalers willen een lager totaal. Dat willen ze altijd, en meerdere hebben het ook expliciet gezegd.

Verdedigers van cohesie en landbouw verzetten zich tegen herverdeling. De voorgestelde herstructurering haalt geld weg bij de traditionele enveloppen voor cohesie en landbouw, en de achterban daarvan is machtig.

Defensie groeit hard, en dat geld moet ergens vandaan komen.

De aflossing van het herstelinstrument begint in deze periode begrotingsruimte op te eten, en dat is een reële beperking die er in eerdere kaders niet was.

Het historische patroon is dat de uiteindelijke MFK-totalen lager uitvallen dan de voorstellen van de Commissie. Die 175 miljard euro voor het onderzoeksprogramma als vaststaand bedrag beschouwen zou onverstandig zijn. Het lezen als bewijs van de beoogde richting is dat wel.

Wat u werkelijk kunt doen

Dien in onder de huidige programma's zolang die er zijn. De werkprogramma's 2026 tot 2027 zijn groot en de regels zijn bekend. Dat is een betere gok dan wachten.

Reken de overgang van 2027 naar 2028 door als subsidie-inkomsten voor uw financiën uitmaken. Ga uit van een gat.

Kijk of uw werk in een van de vier strategische gebieden past. Is dat niet zo en maakt Europese financiering deel uit van uw strategie, dan is dat iets wat u nu moet weten.

Volg de posities van Raad en Parlement, niet het voorstel. Net als bij wetgeving is de overlap tussen de posities van de medewetgevers het betrouwbare signaal.

Ga uw organisatie niet herinrichten rond een begroting die nog niet is aangenomen. De tijdlijn is lang en de cijfers gaan nog schuiven.

Waar dit past

Het huidige landschap, oftewel dat waar u nu daadwerkelijk op kunt indienen, staat in onze gids voor EU-technologiefinanciering. De afzonderlijke programma's behandelen we in onze gidsen voor Horizon Europa, het programma Digitaal Europa, de EIC Accelerator en STEP, dat de tijdelijke coördinatielaag is die het Concurrentievermogensfonds fatsoenlijk moet gaan vervangen.

Hulp krijgen

Wij bouwen software voor bedrijven in heel Europa, waaronder organisaties wier werk met subsidie wordt gefinancierd. Waar wij van nut zijn, is de oplevering: het technische werk bouwen, het bewijsmateriaal voor de rapportage vanzelf uit het gewone engineeringwerk laten komen, en zorgen dat wat er gebouwd wordt de financieringsperiode overleeft.

Wij zijn geen subsidieadviseurs. Hebt u gefinancierd werk dat opgeleverd moet worden, of een onderzoeksresultaat dat een onderhoudbaar product moet worden, schrijf dan naar office@c9group.dev. Meer over ons werk op de pagina EU-markttoetreding.