Japonya'da 1 Nisan 2027'den İtibaren Gıdada %1 Tüketim Vergisi: Sistemlerinizde Neler Değişmeli

Japonya, 1 Nisan 2027'den 31 Mart 2029'a kadar gıdayı %8 yerine %1 oranında vergilendirmeyi planlıyor. Standart oran %10'da kalıyor. Gazete abonelikleri %8'de kalmaya devam ediyor. İki yıl boyunca gıdayı fiyatlandıran, satan, sipariş eden veya faturalandıran her sistemin üçüncü bir orana, yalnızca teslim tarihine değil sözleşme ve sipariş tarihlerine de bakan geçiş kurallarına ve ardından 1 Nisan 2029'da %8'e geri dönüşe ihtiyacı olacak.

Bu yazı, Japonya'daki gıda üreticilerinin, toptancıların, süpermarket ve restoran zincirlerinin ve çevrim içi gıda satıcılarının BT ve finans yöneticileri ile Japonya'ya gıda satan yabancı şirketler için. Airレジ veya スマレジ gibi bir bulut kasa sistemi kullanan küçük bir dükkân işletiyorsanız doğrudan tedarikçilerle ilgili bölüme geçin: iş sizin yerinize yapılıyor.

Önce bir uyarı: bu henüz yasa değil, bir tasarı. Kabine, ana hatları (大綱) 15 Eylül 2026'da kabul etti, tasarıyı 9 Ekim 2026'da onayladı ve aynı gün 12 Aralık'a kadar sürecek olağanüstü Diet (Japonya Parlamentosu) oturumuna sundu (tasarı belgeleri). Tasarı indirimi geçici (臨時的) olarak nitelendiriyor ve vergi dahil fiyat gösterimine ilişkin özel bir kural içeriyor (aşağıda ele alınıyor); Nikkei'nin haberine göre ekonominin zayıflaması hâlinde indirimin uzatılmasına dair bir madde yok. Hükümet tasarının bu oturumda kabul edilmesini istiyor, ancak 10 Ekim 2026 itibarıyla Diet henüz oylama yapmadı, kabul edileceği kesin değil ve ayrıntılar hâlâ değişebilir. Ulusal Vergi Ajansı (NTA), rehberinin yalnızca tasarı kabul edilirse geçerli olacağını belirtiyor. İki tarihi de bir kanun belirleyecek ve daha sonraki bir kanun bunları değiştirebilir; bu yüzden tarihleri kodda değil yapılandırmada tutun.

Kabinenin Ana Hatları Ne Diyor

Kabinenin ana hatları, gıda için %0,78'lik özel bir ulusal tüketim vergisi oranı öngörüyor; yerel tüketim vergisiyle birlikte bu %1 ediyor. Kapsam, Japonya'da satılan gıdayı ve antrepolardan çekilen gıdayı içeriyor; yani ithalat da dahil.

Kapsam değişmiyor. Bugün gıda olarak %8'den vergilendirilen her şey %1'den vergilendirilecek: market ürünleri, paket servis ve eve teslimat ile vergi öncesi fiyatı 10.000 yen veya daha az olan ve değerinin en az üçte ikisi gıdadan oluşan karma hediye setleri. Alkol, mekânda yeme içme ve catering hizmetleri %10'da kalıyor.

Nitelikli faturalarda (適格請求書) ve alış dökümlerinde (仕入明細書) 適用税率 sütunu %1'i gösterir ve vergi %1 üzerinden hesaplanır. Zorunlu içerikte başka hiçbir şey değişmez; bir satırdaki mevcut indirimli oran işareti de işlevini görmeye devam eder.

Ana hatlar, bakanlıklardan ayrıntıları “システムメーカー等が早期に準備に着手できるよう” (sistem üreticileri ve diğerlerinin hazırlıklara erkenden başlayabilmesi için) hızla yayımlamalarını istiyor ve akıllı kasalara geçen ya da kasa sistemlerini değiştiren küçük işletmelere destek sözü veriyor. 29 Eylül 2026'da kabine, indirimin uygulanması için 2026 mali yılı yedek fonundan Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı'na 78,1 milyar yen ayırdı (yedek fon kararı). Bu destek için yayımlanmış uygunluk koşullarına henüz rastlamadık.

Kodu siz yazıyorsanız önce NTA'nın özel sitesindeki Soru-Cevap belgesini okuyun.

Sistem Sistem Neler Değişmeli

Vergi ana verisi: bir oranın üzerine yazmayın, yeni oran ekleyin

İndirimli oran 1 Ekim 2019'da yürürlüğe girdiğinden beri, gıda satan her Japon sistemi %10'luk bir standart kategori ve %8'lik bir indirimli kategori taşıyor. Akla ilk gelen, 31 Mart gecesi indirimli kategoriyi %1 olarak düzenlemek. Bu, bir şeyleri bozar.

%8 Nisan'dan sonra da, gıda için bile geçerliliğini korur: geçiş dönemi satışlarında, Mart satışlarına karşılık yapılan iadelerde ve indirimlerde ve gazetelerde. Ayrıca 1 Nisan 2029'da geri gelir. Bir kategoride tek bir değer olarak saklanan oran, her alacak dekontunun, yeniden basımın ve denetimin sorduğu “bu satıştaki oran neydi?” sorusuna cevap veremez.

İki tasarım işe yarar. İndirimli kategorideki oranı yürürlük tarihli yapın; böylece gıda “indirimli” kalır ve oran teslim tarihinden çözülür. Ya da özel oranlı bir kategori ekleyip gıda ürünlerini iki yıllığına bu kategoriye eşleyin: daha fazla veri taşıma gerektirir ama raporlarda daha kolay görülür. Hangisini seçerseniz seçin, oranı kategoriden, teslim tarihinden ve varsa geçiş işaretinden çözün ve işlem satırında saklayın.

Ardından kodda, vergi dahil fiyatlardan vergiyi ayırmak için kullanılan 8/108 ve 10/110 ifadelerini, 1.08 çarpanlarını ve muhasebe dışa aktarımlarındaki 6,24/1,76 ayrımını arayın. Her birinin %1 karşılığı gerekir: 1/101 ve ulusal 0,78 ile yerel 0,22 ayrımı.

Faturalar, alacak dekontları ve alış dökümleri

Nitelikli bir faturada vergi, NTA'nın fatura kontrol listesinin fatura düzenleyenlere hatırlattığı gibi, satır başına değil, her fatura için her oranda bir kez yuvarlanır. Üçüncü bir oranla birlikte toplamlar bölümünün ve yuvarlama rutininin üç grubu işleyebilmesi gerekir.

Bunu en çok toptancılar aylık faturalarda hissedecek. Hesap kesimini ayın 15'inde yapan bir tedarikçi, 16 Mart ile 15 Nisan arasını kapsayan bir Nisan faturası keser; geçişten önceki gıda satırları %8, sonrakiler %1 olur. NTA'nın Soru-Cevap belgesi kabul edilebilir iki düzen gösteriyor: 1 Nisan'ın iki yakası için ayrı faturalar ya da dönem ve orana göre ara toplamlar içeren, %1, %8 ve %10'u tek sayfada gösterebilen tek bir fatura. Birini seçin ve Mart'tan önce hayata geçirin.

Alacak dekontları ve indirimler, bugünkü oranı değil orijinal satışın oranını kullanmalıdır. 1 Nisan'ı kapsayan bir döneme ait hacim indirimi (販売奨励金) orana göre bölünmelidir. Tedarikçilerine alış dökümü düzenleyen süpermarketler, alış tarafında aynı yükümlülüğü taşır.

Borçlar tarafında alıcı, satıcının faturaya yazdığı oranı esas alır. NTA'nın örneğinde tedarikçi 30 Mart'taki sevkiyatta, alıcı ise 2 Nisan'daki teslim alımda kayıt yapar ve alıcı faturadaki %8'i indirim konusu yapar. Vergiyi teslim alma tarihinden yeniden hesaplayan bir üçlü eşleştirme, bu faturayı hatalı olarak işaretler. Oysa fatura yanlış değildir.

POS, fişler ve fiyat etiketleri

Kasalar 1 Nisan 2027 başında geçiş yapar. NTA, iş günü saat 01.00'de kapanan bir mağazanın, bunları tutarlı biçimde bu şekilde kaydetmesi koşuluyla, gece yarısı ile 01.00 arasındaki satışları %8'den 31 Mart satışları olarak işlemesini kabul ediyor.

Restoranlar ve mekânda yeme alanı olan mağazalar için mekânda yeme (%10) ile paket servis (%1) arasındaki fark 2 puandan 9 puana çıkıyor. Mekânda mı yoksa paket olarak mı tüketileceği yiyecek teslim edilirken belirlenir; bu yüzden sipariş alan her kanalın (tezgâh, kiosk, mobil sipariş, teslimat platformu akışı) bu işareti doğru taşıması gerekir. Menünüzde ikisi için tek bir vergi dahil fiyat kullanıyorsanız yeniden bakın: vergi dahil 1.000 yen fiyatta net tutar mekânda yaklaşık 909 yen, paket serviste 990 yen olur.

Basitleştirilmiş fatura (適格簡易請求書) olarak düzenlenen fişlerde oran veya her oran grubu için vergi tutarı bulunmalıdır; dolayısıyla şablonun %1'lik bir satıra ihtiyacı var.

Vergi dahil fiyat gösterimi (総額表示) zorunlu olmaya devam ediyor ve yalnızca vergi öncesi fiyat göstermek hâlâ yasak. Bir işletme etiketleri zamanında gerçekten değiştiremiyorsa, kasanın doğru oranı uyguladığını açıkça belirten bir bildirimle şunları gösterebilir:

• 1 Şubat ile 31 Mart 2027 arasında ve 1 Nisan ile 31 Mayıs 2029 arasında %1 üzerinden hesaplanmış fiyatlar;
• 1 Nisan ile 31 Mayıs 2027 arasında ve 1 Şubat ile 31 Mart 2029 arasında %8 üzerinden hesaplanmış fiyatlar.

NTA, geçişten sonra etiket yenilemeye devam eden ama yeni etiketlere hâlâ %8'lik fiyatlar basan bir mağazanın ileri sürebileceği bir güçlük olmadığını açıkça belirtiyor. Dolayısıyla etiket baskısı ve elektronik raf etiketi akışları 1 Nisan'dan itibaren %1'lik fiyatlar üretmeli; yeniden fiyatlandırma işi (yeni vergi dahil fiyat, yuvarlama kuralı, onay) bundan önce çalıştırılmalıdır.

Sipariş ve EDI

Ticari satışlar teslim tarihindeki oranı alır. Mart'ta imzalanan ve Nisan teslimatlarını kapsayan bir sözleşme %1'e tabidir; geçiş kuralları genel olarak tedarik sözleşmeleri için değil, kamuya satılan abonelikler ve posta yoluyla satış için yazılmıştır. Açık siparişler, bekleyen siparişler ve 31 Mart'ın ötesine ertelenen teslimatların hepsinde oran değişir; bu yüzden vergiyi sipariş girişinde dondurmak yerine sevkiyat veya teslim anında hesaplayın.

EDI mesajlarınızın vergiyi nasıl taşıdığını kontrol edin; ister 流通BMS ister bir perakendeciyle anlaşılmış özel bir format olsun. Mesaj oranı sayı olarak taşıyorsa iki tarafın da 1 göndermesi ve kabul etmesi gerekir. Yalnızca “indirimli” anlamına gelen bir kod taşıyorsa iki tarafın da bu kodun hangi tarihte ne anlama geldiği ve geçiş dönemine ait %8'lik bir satırın nasıl ayırt edileceği konusunda anlaşması gerekir. En büyük ticari ortaklarınızdan başlayın.

E-ticaret, kataloglar ve abonelikler

Geçiş kurallarının asıl etkili olduğu yer burası ve NTA bunların isteğe bağlı olmadığını söylüyor. 1 Nisan 2027 veya sonrasında teslim edilen gıda iki durumda %8'de kalır:

1. 1 Ocak 2027'den önce imzalanmış, genel halkla yapılan düzenli tedarik sözleşmeleri, 1 Nisan 2027'den önce ödenen kısım için. NTA'nın örneği, peşin ödenmiş mevsimlik bir gıda kutusu.
2. Koşulların 1 Ocak 2027'den önce sunulduğu ve siparişin 1 Nisan 2027'den önce alındığı posta yoluyla satış. Kataloglar, broşürler, televizyon ve internet hepsi buna dahildir; bir katalog, baskısı tamamlandığında sunulmuş sayılır. Yüz yüze satışlar dahil değildir.

Sözleşme veya koşullar %1 oranını zaten öngörüyorsa (örneğin iki fiyatı birden belirterek) ya da sözleşme 1 Ocak 2027 veya sonrasında değiştirilmişse ikisi de uygulanmaz.

Yani oran yalnızca teslim tarihinden belirlenemez. Bir abonelik kaydında sözleşme tarihi, hangi dönemlerin ne zaman ödendiği ve koşulların %1'lik fiyatı belirtip belirtmediği bulunmalıdır. Bir siparişte sipariş tarihi ve siparişin dayandığı teklifin tarihi bulunmalıdır. Basılı bir katalog için bu nettir. Bir web sitesinde ise fiyatın ne zaman “sunulduğu” o kadar net değildir: yayımlanan fiyatların ve koşulların tarihli bir geçmişini tutun ve yorumu vergi danışmanınızla netleştirin.

İthalat ve yabancı satıcılar

1 Nisan 2027'den itibaren antrepolardan çekilen gıda %1'den vergilendirilir; dolayısıyla ithalatçınızın varış maliyeti değişir. Japon müşterilerinize kayıtlı fatura düzenleyicisi olarak fatura kesiyorsanız faturalarınızda %1 grubu bulunmalıdır. ERP'niz Avrupa KDV'si için kurulduysa Japonya için ürün başına tek bir sabit oran yerine yürürlük tarihli oranlar tuttuğunu kontrol edin.

Finans ve vergi beyannamesi

Ambalaj, enerji ve lojistik için %10 ödeyip satışlarda %1 tahsil etmek, bir gıda işletmesini net iade talep eden konumuna getirebilir. Ana hatlar, gıda satıcılarının 1 Nisan 2027'yi içeren dönem için olağan iki yıllık bağlayıcılık olmaksızın basitleştirilmiş vergilendirmeden çıkmasına izin veriyor, basitleştirilmiş vergilendirme kullananlara %1'lik satış vergilerine eşit bir indirim hakkı tanıyor ve ara beyannamelerin %1 üzerinden yeniden hesaplanmasına olanak veriyor. Vergi kodu eşlemeleri, beyanname çalışma tabloları ve nakit akışı tahminleri, Nisan 2027'yi içeren ilk beyannameden önce yeni oranı içermelidir.

Tedarikçiniz Neyi Karşılar, Neyi Karşılamaz

Bulut kasa kullanan küçük dükkânlar. Airレジ, değişikliğin yeni donanım gerektirmeden bir uygulama güncellemesiyle geleceğini söylüyor; uygulamanın başlangıç ya da aylık ücreti yok. スマレジ, değişikliği merkezi olarak uygulayacağını ve 1 Nisan 2027'den itibaren bir veri senkronizasyonunun yeterli olmasının beklendiğini söylüyor. Durumunuz buysa ürün vergi kategorilerini kontrol etmenin ötesinde yapılacak bir proje yok.

Paket muhasebe ve ERP yazılımları. Tedarikçi oranı güncelleyecek. Özelleştirmeleriniz, fatura şablonlarınız, EDI eşlemeleriniz, fiyat dosyalarınız ve raporlarınız sizin sorumluluğunuzda kalır.

Kurum içi, eski veya büyük ölçüde özelleştirilmiş sistemler. Bu makaledeki her şey sizin sorumluluğunuzda.

1 Nisan 2027'den Geriye Doğru Zaman Çizelgesi

Envanter çalışmasına şimdi başlanırsa altı ay yeterlidir:

• Ekim-Kasım 2026: oranın bulunduğu her yeri listeleyin: POS, ERP, EDI, e-ticaret, abonelik faturalaması, etiket baskısı, raf etiketi akışları, raporlar, vergi beyannamesi çalışma tabloları. Vergi ana verisi tasarımına karar verin. Bu az maliyetlidir ve Diet ne karar verirse versin işe yarar.
• 1 Ocak 2027'den önce: yeni abonelik sözleşmelerinin ve katalogların iki fiyatı birden belirtip belirtmeyeceğine karar verin ve sözleşme ile teklif tarihlerinin kaydedildiğinden emin olun.
• Tasarı kabul edildiğinde: geliştirme bütçesini onaylayın. Hükümet 12 Aralık 2026'da sona eren oturumu hedefliyor, ancak kabul edileceği kesin değil. Diet ayrıntıları değiştirirse kodu değil, bir tasarımı değiştirmiş olursunuz.
• Ocak-Şubat 2027: sistem tarihi 31 Mart ve 1 Nisan 2027'ye ve 2029 tarihlerine ayarlanmış olarak geliştirin ve test edin.
• Mart 2027: dondurun, yeniden fiyatlandırın, etiketleri basın, EDI'ı ortaklarınızla test edin.
• 1 Nisan-31 Mayıs 2027: geçiş ve gösterim için tanınan ek süre. Alacak dekontlarını, dönemi bölünmüş faturaları ve ertelenmiş siparişleri izleyin.

NTA'nın özel sitesi, kasa ve sistem geliştiricilerinin vergiyle ilgili soruları için Nisan 2027 civarına kadar açık bir adres veriyor: keigen@nta.go.jp. Yanıtlar bir ila iki hafta sürüyor; bu yüzden erken sorun.

Kısa Bir Kontrol Listesi

1. Koda gömülü 8/108, 10/110 ve 1.08 değerlerini kaldırın; oranı her satırda saklayın.
2. Abonelikler ve posta yoluyla satış için sözleşme, teklif, sipariş ve ödeme tarihlerini kaydedin.
3. Fatura şablonları: üç oran grubu, her oran için tek yuvarlama, dönemi bölünmüş bir düzen.
4. Alacak dekontları ve indirimler orijinal satışın oranını kullanır; borçlar tarafı tedarikçinin oranını kabul eder.
5. 1 Nisan 2029'u ikinci bir proje değil, bir yapılandırma değişikliği hâline getirin.

Bu İşte Biz Nerede Duruyoruz

Bu değişikliğin dokunduğu kodu (ERP vergi mantığı, fatura üretimi, EDI eşlemeleri, abonelik faturalaması, ödeme akışları) değiştiriyor ve geçişi, devreye almadan önce gerçek işlem verileriyle test ediyoruz. ERP modernizasyonu ve e-Fatura entegrasyonu sayfalarımız bu işin nasıl yürüdüğünü anlatıyor. Gıda fiyatlandırmanız veya faturalamanız kurum içi ya da özelleştirilmiş bir yazılımda çalışıyorsa office@c9group.dev adresine yazın.