Yazar: Kristijan Sekereš

AB'nin Dijital Mevzuat Gündemi: 2026 Son Tarihlerinden Sonra Neler Geliyor

Bir oturum sırasında Avrupa Parlamentosu genel kurul salonu

Uyumla ilgili içeriklerin çoğu, halihazırda uygulanan kuralları anlatır. Bu bir sonraki denetim için işe yarar ama planlama için işe yaramaz; çünkü pahalı kararlar mimariyle ilgilidir ve mimari, bir son tarihten on sekiz ay önce belirlenir.

Bu yazı tablonun diğer yarısı: Avrupa'nın yasama mekanizmasında şu anda ilerleyen düzenlemeler, aşağı yukarı ne zaman yürürlüğe girecekleri ve bunlardan hangilerinin bugün geliştirdiğiniz şeyi gerçekten etkilemesi gerektiği.

En baştan bir uyarı. Teklifler değişir, bazıları rafa kalkar, tarihler kayar. Burada yazanların hiçbiri, kabul edilmemiş bir metne göre geliştirme yapmak için bir gerekçe değil. Ama gelişi açıkça belli olan bir kuralın pahalı hale getireceği bir şeyi geliştirmekten kaçınmak için bir gerekçe.

Aşamaları nasıl okumalı

Avrupa mevzuatı öngörülebilir aşamalardan geçer ve bir dosyanın hangi aşamada olduğu, ona ne kadar güvenebileceğinizi gösterir.

Çalışma Programı'nda duyuruldu. Komisyon bir teklif hazırlamak niyetinde olduğunu söyledi. Metin yok. Yön göstermesi açısından faydalı, o kadar.

Teklif yayımlandı. Bir metin var. Değişecek, çoğu zaman da ciddi biçimde; ama genel yapı ve tanımlar artık görülebiliyor.

Konsey genel yaklaşımı ve Parlamento müzakere yetkisi. İki yasa koyucunun da pozisyonu var. Müzakere aralığı artık belli: iki tarafın da üzerinde anlaştığı her şeyin korunma olasılığı çok yüksek.

Üçlü görüşme (trilog). Parlamento, Konsey ve Komisyon arasında kapalı kapılar ardında yürütülen müzakere. Sonuç genellikle iki pozisyonun arasında bir yerde çıkar.

Siyasi uzlaşma, ardından resmi kabul, ardından yürürlüğe giriş, ardından uygulama. Kabul ile uygulama arasındaki süre, işi gerçekten yaptığınız dönemdir ve genellikle on sekiz ay ile üç yıl arasındadır.

Pratik kural: iki yasa koyucu da müzakere pozisyonlarını yayımladıktan sonra, üzerinde anlaştıkları kısımlara göre plan yapmak güvenlidir. Bundan önce her şeyi yalnızca yön gösterici kabul edin.

Şu anda müzakerede olanlar

Digital Omnibus

Mevcut dönemin en büyük sadeleştirme paketi; Kasım 2025'te teklif edildi. GDPR'ye, AI Act'e, Data Act'e, ePrivacy'ye ve siber güvenlik bildirimlerine dokunuyor. AI Act'e ilişkin kısım ayrıldı ve zaten yasalaştı: 27 Temmuz 2026'dan beri yürürlükte olan (AB) 2026/1744 sayılı Tüzük.

Ürün ekiplerini en çok ilgilendiren kısımlar, Komisyon'un önerdiği 88a ve 88b maddeleri. Bu maddeler çerez onayı kurallarını ePrivacy Direktifi'nden çıkarıp doğrudan GDPR'nin içine taşıyacak, onay gerekmeyen istisnaları genişletecek, bir reddin ardından altı aylık bir sessizlik süresi getirecek ve tarayıcı düzeyindeki makine tarafından okunabilir onay sinyallerini hukuken bağlayıcı hale getirecek.

GDPR ve ePrivacy kısmı henüz üçlü görüşme aşamasına gelmedi. 10 Ekim 2026 itibarıyla Konsey'in bir müzakere yetkisi yok (AB büyükelçilerinin 7 Ekim'de yapması planlanan oylama ertelendi; bildirildiğine göre 11 Ekim'e) ve Parlamento komisyonları Haziran 2026 tarihli taslak raporlarına verilen 1.750'den fazla değişiklik önergesi üzerinde çalışmayı sürdürüyor. Konsey'in uzlaşma metni çerez kurallarını ePrivacy Direktifi'nde tutuyor, 88a ve 88b maddelerini çıkarıyor ve bir reddin ardından beklenecek süreyi dört aya indiriyor. Bu, onayın pratikte işleyişinde yakın vadede beklenen en olası değişiklik olmaya devam ediyor; kendi yorumumuzu Digital Omnibus sonrası çerez onayı yazımızda anlattık.

Kimleri ilgilendiriyor: onay yönetim platformu, analitik, reklam veya kişiselleştirme çalıştıran herkesi.

Dijital avro paketi

Konsey pozisyonu Aralık 2025'te belirlendi, Parlamento komisyonunun müzakere yetkisi 14'e karşı 43 oyla onaylandı, üçlü görüşmeler Temmuz 2026'da başladı ve üç kurum da süreci 2026 içinde tamamlamayı hedefliyor. ECB pilot uygulaması 2027'nin ikinci yarısından itibaren yürütülecek; ilk ihraç için hedef 2029.

Tüm ayrıntılar dijital avro uygulama rehberimizde.

Kimleri ilgilendiriyor: bankaları, ödeme hizmeti sağlayıcılarını, e-ticaret platformlarını, satış noktası (POS) sağlayıcılarını.

Financial Data Access (FiDA)

Açık finans dosyası. Açık bankacılık tarzı veri erişimini ödeme hesaplarının ötesine, yatırımlara, emekliliğe, sigortaya ve konut kredilerine genişletiyor ve finansal bilgi hizmeti sağlayıcısı adında yeni bir düzenlemeye tabi kategori oluşturuyor.

FiDA, bu listedekiler arasında en sancılı süreci yaşayan dosya. Üçlü görüşmelerde 2025 ortasından sonra kayda değer bir ilerleme görülmedi ve Nisan 2026'da Komisyon, süreci yeniden hareketlendirmek için Konsey'e daha dar bir kapsam öneren resmi olmayan bir belge (non-paper) gönderdi. Uygulama aşamalı olacak ve gerçekçi bakıldığında on yılın sonundan önce başlamayacak.

Kimleri ilgilendiriyor: fintech ve insurtech şirketlerini, varlık yönetimi platformlarını ve ürünü vadesiz hesapların ötesindeki finansal verilere izne dayalı erişimden fayda görecek herkesi.

Üzerinde anlaşıldı ama henüz uygulanmıyor

PSD3 ve Payment Services Regulation

Konsey ve Parlamento, ödeme çerçevesi konusunda 27 Kasım 2025'te geçici siyasi uzlaşmaya vardı. Bu, PSD2'nin kapsamlı bir revizyonu: daha güçlü dolandırıcılık önleme yükümlülükleri, kimlik taklidi dolandırıcılığı dahil bazı dolandırıcılık türleri için daha geniş bir sorumluluk paylaşımı, güçlü müşteri kimlik doğrulamasında değişiklikler, açık bankacılık arayüzleri için performans gereklilikleri ve ödeme kuruluşu ile elektronik para kuruluşu rejimlerinin birleştirilmesi.

Üzerinde anlaşılan metinler henüz Resmî Gazete'de (Official Journal) yayımlanmadı. 10 Ekim 2026 itibarıyla Parlamento'nun usul dosyası, metinlerin Konsey'in resmi birinci okuma pozisyonunu beklediğini gösteriyor; nihai genel kurul oylaması için öngörülen tarih 14 Aralık 2026. Bir Tüzük ve bir Direktiften oluştuğu için bir kısmı doğrudan uygulanacak, bir kısmının ise ulusal hukuka aktarılması gerekecek. Hemen değil, on yılın sonuna doğru uygulanmasını bekleyin.

Kimleri ilgilendiriyor: ödeme başlatan, müşteri fonlarını tutan ya da açık bankacılık API'lerini kullanan her ürünü.

Teklif edildi, pozisyonlar şekilleniyor

European Business Wallet

EU Digital Identity Wallet'ın kurumsal karşılığı olarak teklif edildi. EUDI cüzdanı bir kişinin kimlik bilgilerini tutarken iş cüzdanı bir şirketinkileri tutuyor: sicil bilgileri, yetkilendirmeler, temsil yetkileri, sertifikalar ve imzalı belgeleri sınır ötesinde paylaşma imkânı.

Konsey müzakere pozisyonunu 9 Haziran 2026'da kabul etti, Parlamento'nun ITRE komisyonu da raporunu ve müzakere yetkisini 10 Eylül 2026'da kabul etti; dolayısıyla üçlü görüşmeler başlayabilir. Hedef, 2026 sonuna kadar siyasi uzlaşma. Komisyon, kamu kurumlarının yürürlüğe girişten itibaren 24 ay içinde iş cüzdanlarını kabul etmesini önermişti; Konsey'in metni bu süreyi daha geç bir tarihle değiştiriyor: son uygulama tasarruflarının uygulanmaya başlamasından iki yıl sonra.

Ayrıntılar European Business Wallet rehberimizde.

Kimleri ilgilendiriyor: B2B müşteri kabulü, satın alma, tedarikçi doğrulama, e-fatura ya da düzenlemeye tabi iş süreçleri geliştiren herkesi.

Cloud and AI Development Act

Komisyon'un teknoloji egemenliği gündeminin amiral gemisi; 3 Haziran 2026'da COM(2026) 502 olarak teklif edildi. Araştırma ve inovasyonu, veri merkezleri için daha hızlı izin süreçlerini (açıklanan hedef, AB'nin veri merkezi kapasitesini 2030'a kadar en az üç katına çıkarmak) ve bulut hizmetleri için dört egemenlik güvence seviyesinden oluşan tek bir AB çerçevesini kapsıyor. Kamu alıcıları en az 1. seviyeyi, kamu düzeni açısından önemli faaliyetler için ise 2 ile 4 arasındaki seviyeleri satın almak zorunda kalacak.

Satır aralarındaki konu Avrupa dışı bulut sağlayıcılarına bağımlılık; etkili olma ihtimali en yüksek mekanizma da özel alıcıların doğrudan düzenlenmesi değil, kamu alımları.

Ayrıntılar Cloud and AI Development Act rehberimizde.

Kimleri ilgilendiriyor: bulut sağlayıcılarını, Avrupa kamu sektörüne yazılım satan herkesi ve mimarisi tek bir hiper ölçekli sağlayıcıya dayanan herkesi.

Digital Networks Act

Birkaç kez ertelendikten sonra Ocak 2026'da sunuldu. Telekomünikasyon yönetişimini baştan yazıyor: frekans uyumlaştırması, elektronik haberleşme için tek pazar, ağ güvenliği standartları ve büyük trafik üreticilerinin ağ maliyetlerine katkı yapıp yapmaması gerektiğine dair uzun süredir devam eden tartışma.

Kimleri ilgilendiriyor: telekomünikasyon operatörlerini, CDN ve bağlantı sağlayıcılarını ve ekonomisi ucuz transit trafiğe dayanan her hizmeti.

Digital Fairness Act

2026'nın dördüncü çeyreği hedefleniyor; yani bir süre daha yasa değil, teklif olarak kalacak. Doğrudan karanlık örüntüleri (dark patterns), bağımlılık yaratan tasarımı, influencer pazarlamasını ve kişiselleştirilmiş fiyatlandırma dahil tüketicinin kırılganlığını istismar eden kişiselleştirme uygulamalarını hedef alıyor.

Bu düzenleme, uygulanmaya başlamadan çok önce ilgiyi hak ediyor; çünkü birçok ürünün şu anda dönüşüm için dayandığı arayüz örüntülerini hedef alıyor. Ayrıntılar Digital Fairness Act rehberimizde.

Kimleri ilgilendiriyor: her türden tüketiciye yönelik ürünü, özellikle abonelik, oyun, pazar yeri ve sosyal medya ürünlerini.

Chips Act revizyonu

Komisyon 3 Haziran 2026'da 2023 tarihli Chips Act'i yürürlükten kaldırıp yerine geçecek bir Chips Act 2.0 teklif etti (COM(2026) 504). İlk Chips Act, hedefine kıyasla güçsüz kaldığı yönünde geniş çapta eleştirilmişti. Yeni metin, üretim tesislerine ve tasarıma verilen desteğin yanına kritik sektörler için öncelikli siparişler dahil kriz araçları ekliyor. Finansman tarafını Chips Act finansman rehberimizde ele aldık.

Kimleri ilgilendiriyor: yarı iletken ve donanım şirketlerini ve Avrupa sanayi politikası fonlarını takip eden herkesi.

Kamu alımları reformu

Komisyon 9 Eylül 2026'da bir Public Procurement Act teklif etti (COM(2026) 590). Bu teklif, 2014 tarihli üç kamu alımı direktifini tek bir Tüzükle değiştirecek ve kamu alıcılarının stratejik alanlarda katılımı kısıtlamasına ya da AB menşeini tercih etmesine izin veren bir Avrupa tercihi çerçevesi getirecek. Avrupa'daki kamu alıcılarına satış yapıyorsanız, teknoloji politikasının şaşırtıcı ölçüde büyük bir kısmı size kamu alımı kuralları aracılığıyla ulaşır.

Kimleri ilgilendiriyor: Avrupa'da kamu sektöründen gelir elde eden herkesi.

Duyuruldu, henüz şekillenmedi

Birkaç girişim metin olmadan sinyal olarak verildi: bir Quantum Act (2026'nın ikinci çeyreği için planlanmıştı, 10 Ekim 2026'da hâlâ teklif edilmemişti ve 2027'ye kayma riski olduğu bildiriliyor), bilimde yapay zeka üzerine ek çalışmalar ve European Health Data Space'in hayata geçirilmesine yönelik süren çalışmalar. Bir de genellikle chat control olarak anılan, uzun süredir gündemde olan çocukların cinsel istismarı tüzüğü var; istemci tarafı tarama konusunda defalarca tıkandı ve hâlâ çözüme kavuşmadı.

Bunları radarınızda tutun. Var olduklarını bilmek bir değer taşır. Tasarımınızı onlara göre yapmak taşımaz.

Ters yönde ilerleyenler

Nelerin geri çekildiğini ya da öncelik listesinden düştüğünü bilmek önemli, çünkü yayımlanmış yorumların büyük kısmı bu gelişmelere yetişemedi.

AI Liability Directive geri çekildi. Yıllarca yerinde sayan ePrivacy Regulation'dan vazgeçildi ve konusu bunun yerine Digital Omnibus üzerinden ele alınıyor. Green Claims Directive zorlu bir süreçten geçiyor ve nihai şekli henüz belli değil; bununla ilgili Empowering Consumers Directive ise her durumda 27 Eylül 2026'dan beri uygulanıyor.

Sadeleştirme artık açık bir siyasi tema. Bu toplamda daha az düzenleme anlamına gelmiyor; ama bazı dosyaların yenilerinin eklenmesi yerine birleştirildiği anlamına geliyor.

Bunu boşa emek harcamadan nasıl kullanmalı

Böyle bir listeyle ilk akla gelen, bir takip tablosu kurup her satıra bir sorumlu atamaktır. Sonuç bir elektronik tablo olur.

Gerçekten işe yarayan:

Bir tasarım kararı gerektirip gerektirmediğine göre sıralayın. Onay mimarisi, kimlik ve kimlik bilgisi yönetimi, ödeme yöntemi soyutlaması ve veri erişim arayüzlerini sonradan uyarlamak pahalıdır. Raporlama süreçleri ve dokümantasyon öyle değildir. Kabulden önce harekete geçmeyi yalnızca ilk kategori haklı çıkarır.

Ortak zemini arayın. İyi kurulmuş bir onay altyapısı Digital Omnibus değişikliklerine hizmet eder. EUDI cüzdanı için kurulan kimlik bilgisi doğrulaması büyük ölçüde iş cüzdanına da hizmet eder. Ödeme yöntemi soyutlaması anlık ödemelere, Wero'ya ve dijital avroya aynı şekilde hizmet eder. Üç dosya, tek bir platform çalışması.

Teklifleri değil, müzakere pozisyonlarını izleyin. Konsey ve Parlamento pozisyonlarını yayımladığında, örtüşen alan güvenli bölgedir. Geliştirmeye başlama anı budur; bir teklifin yayımlandığı gün değil.

Neye ve ne zaman karar verdiğinizi yazın. Bu rejimlerin çoğu gerekçenizi açıklayabilmenizi bekler. Tarihli kısa bir mimari karar kaydı, sonradan yazılmış bir politika belgesinden daha değerlidir.

Bizim yerimiz

Avrupa'da faaliyet gösteren şirketler için yazılım geliştiriyor ve bakımını yapıyoruz; bu da giderek daha fazla, düzenleyici değişiklikleri yeniden yazmaya gerek kalmadan karşılayabilen sistemler kurmak anlamına geliyor. İşin çoğu gösterişsiz: doğru noktalarda soyutlama, açık durum yönetimi ve yasanın bir sayıyı bilerek ayarlanabilir bıraktığı yerlerde yapılandırma.

Bu dosyalardan hangisinin belirli bir ürüne gerçekten dokunduğu konusunda görüş almak isterseniz office@c9group.dev adresine yazın. Halihazırda uygulanan kuralları 2026 AB dijital uyum rehberimizde ele aldık; Avrupa'daki çalışmalarımız hakkında daha fazlası AB pazarına giriş sayfamızda.

Biz avukat değil mühendisiz; bu yazı hukuki tavsiye değil, bir planlama haritası. Yukarıdaki her şey Resmî Gazete'de yayımlanana kadar değişebilir.

AB Uyumu

Yeni rehberler ve kural değişiklikleri e-postanızda

Bir kural değiştiğinde, bir son tarih kaydığında ya da yeni bir rehber yayımladığımızda size e-postayla göndeririz.

Önce bir onay bağlantısı göndeririz. Aboneliğinizi istediğiniz zaman sonlandırabilirsiniz. Gizlilik Politikası