ADA Title II ve Section 504: Kamu ve Sağlık Kuruluşlarının Web Siteleri 2027'ye Kadar Neyi Düzeltmeli

26 Nisan 2027'den itibaren, toplam nüfusu 50.000 veya daha fazla olan her ABD eyalet veya yerel yönetim birimi, web içeriğinin ve mobil uygulamalarının WCAG 2.1 AA Düzeyi'ni karşılamasını sağlamak zorunda. Buna ilçeler (county), şehirler, okul bölgeleri, devlet üniversiteleri ve toplu taşıma kurumları dahildir. 11 Mayıs 2027'den itibaren aynı standart, on beş veya daha fazla çalışanı olan ve HHS'den (ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı) mali destek alan herkes için geçerli olacak: hastaneler, klinikler, sağlık merkezleri ve HHS'nin de finanse ettiği eyalet kurumları, sosyal hizmet sağlayıcıları ve yükseköğretim kurumları.

İki tarihin de bir yıl önce gelmesi planlanıyordu. Adalet Bakanlığı (DOJ) ve HHS, 2026 baharında her biri bir geçici nihai kuralla (interim final rule) tarihleri erteledi ve ikisi de içeriği hafifletmeyi önerebileceklerini söyledi. Henüz ikisi de bunu yapmadı. Bugün düzenlemelerde yazan tarihler 2027 tarihleri ve bunların ilki yaklaşık 29 hafta sonra.

AB'ye de satış yapıyorsanız Avrupa Erişilebilirlik Yasası (European Accessibility Act) ayrı bir rejimdir; bunu EAA makalemizde ele alıyoruz.

Tarihler

“Toplam nüfus” tanımlanmış bir terimdir. Çoğu birim için bu, Nüfus Sayım Bürosu'nun (Census Bureau) on yılda bir yaptığı sayımdır; bağımsız bir okul bölgesi ise Small Area Income and Poverty Estimates verilerini kullanır. Bir eyalet üniversitesi veya toplu taşıma idaresi, bağlı olduğu yönetimlerin toplam nüfusunu esas alır. Bir özel bölge yönetimi, büyüklüğü ne olursa olsun 2028 tarihine tabidir.

Bir ilçe hastanesi genellikle hem kamu birimi hem de HHS destek alıcısıdır. İki tarihi de kontrol edin ve hangisi önce geliyorsa ona göre çalışın.

Kurallar Ne Gerektiriyor

İki kuralın ifadesi neredeyse aynıdır ve işin çoğunu üç ifade görür.

“Web içeriği ve mobil uygulamalar.” Web içeriği geniş tanımlanmıştır: metin, görseller, ses, video, kontroller, animasyonlar ve “geleneksel elektronik belgeler”, yani PDF'ler, kelime işlemci dosyaları, sunumlar ve elektronik tablolar. Mobil uygulamalar, insanların telefon ve tabletlerine indirdiği yerel (native) uygulamalardır.

“Doğrudan veya sözleşme, lisans ya da diğer düzenlemeler yoluyla.” Yükümlülük sunucuyu değil hizmeti takip eder. Bir tedarikçinin işlettiği izin portalı, bir ödeme kuruluşunun barındırdığı ödeme sayfası, bir okul bölgesinin lisansladığı öğrenme platformu: bunların hepsi sizin sayılır. DOJ 2024 tarihli nihai kuralda örneği doğrudan verdi: harç, park cezası veya vergi tahsil etmek için üçüncü taraf bir siteye bağlantı veren bir birim, o sitenin de uyumlu olmasını sağlamak zorundadır.

“WCAG 2.1 içinde belirtilen A Düzeyi ve AA Düzeyi başarı kriterleri ile uygunluk gereklilikleri.” Haziran 2018 sürümü; 2.2 değil. 2.2'ye göre geliştirmek zarar vermez, ancak yasal eşik 2.1 AA'dır.

İstisnalar dardır. Uyum, temel bir değişikliğe (fundamental alteration) ya da orantısız mali ve idari yüke yol açacaksa zorunlu değildir; ancak bu kararı, mevcut tüm kaynakları değerlendirdikten sonra birimin başındaki kişi (veya yetkilendirdiği biri) vermeli, gerekçeleri yazıya dökmeli ve bu yüke varmadan yapılabilecek her şeyi yine de yapmalıdır. Ayrı bir “uygun alternatif sürüm” ancak doğrudan erişilebilirlik teknik veya hukuki nedenlerle imkânsızsa kabul edilir. Bir de asgari etki hükmü vardır, ama bu bir şikâyetten sonra ileri sürülen bir savunmadır, tasarım hedefi değildir.

Ölçeği görmek için: DOJ'nin 2024 analizi, 91.489 eyalet ve yerel birim tarafından işletilen 109.893 web sitesi ve 8.805 mobil uygulama saymış, ilk üç yıl için 16,9 milyar dolarlık uygulama maliyeti öngörmüştü. Nisan 2026'daki erteleme, 10 yıllık toplam maliyet tahminini 24,7 milyar dolar olarak veriyor. HHS'nin 2024 düzenleme çalışması bütünüyle yaklaşık 453.084 destek alıcısını kapsıyor.

Neler İstisna, Hangi Koşullarla

İki kural da aynı beş istisnayı içerir ve her birinin gözden kaçması kolay bir koşulu vardır.

1. Arşivlenmiş web içeriği, ancak dört koşulun hepsi sağlanırsa: uyum tarihinizden önce oluşturulmuş (veya o tarihten önceki kâğıt ya da başka fiziksel ortamların kopyası) olmalı, yalnızca başvuru, araştırma veya kayıt tutma amacıyla saklanmalı, arşivlendikten sonra değiştirilmemeli ve arşiv olduğu açıkça belirtilmiş özel bir alanda tutulmalı. Canlı birim sayfalarına dağılmış eski toplantı tutanakları bu kapsama girmez. Onları taşıyın.
2. Önceden var olan geleneksel elektronik belgeler, uyum tarihinizden önce yayımlanmışsa; ancak hâlâ bir hizmete başvurmak, erişmek veya katılmak için kullanılıyorlarsa istisna değildir. İzinler sayfasından hâlâ bağlantı verilen 2019 tarihli izin başvurusu PDF'i istisna değildir.
3. Üçüncü bir tarafın yayımladığı içerik, sizinle yapılmış bir sözleşme, lisans veya başka bir düzenleme kapsamında yayımlanmadıkça. Bir forumdaki kamuya açık yorumlar istisnadır. Bir yüklenicinin sizin adınıza yayımladığı her şey ise istisna değildir.
4. Kişiye özel, güvenli belgeler: belirli bir kişiye, onun mülküne veya hesabına ilişkin, parolayla ya da başka bir yolla korunan dosyalar. Bir vergi ihbarnamesi veya bir laboratuvar sonucu PDF'i gibi. İstisna belgeyi kapsar. Belgenin içinde bulunduğu portal yine kapsamdadır.
5. Uyum tarihinizden önce yayımlanmış sosyal medya gönderileri.

Bunların hiçbiri genel yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. 2026'daki iki erteleme de Title II ve Section 504 kapsamındaki yükümlülüklerin uyum tarihlerinden bağımsız olarak sürdüğünü belirtiyor. İstisna kapsamındaki bir belgenin erişilebilir bir kopyasını isteyen bir vatandaşın buna yine hakkı olabilir.

Düzeltme Pratikte Ne Demek

CMS şablonları ve bileşenleri

Kamu sitelerinin çoğu, binlerce sayfada tekrarlanan bir avuç şablon ve bir düzine bileşenden oluşur. Başlık, gezinme, arama, akordeon, tablo ve form bileşenlerini bir kez düzeltin; her sayfa bu düzeltmeyi devralır. Başlık sırasını, işaret bölgelerini (landmark), görünür odağı (2.4.7), 4,5:1 metin kontrastını (1.4.3), kontroller ve alan kenarlıkları için 3:1 kontrastı (1.4.11), dar ekranlarda yeniden akışı (1.4.10) ve %200'e büyütülmüş metni (1.4.4) kontrol edin. Tema özel geliştirilmişse veya yıllar öncesinden kalmaysa bütçenin büyük kısmı buraya gitmelidir.

Formlar, ödemeler ve izinler

Şikâyetler işlem akışlarıyla ilgilidir. Her alanın yardımcı teknolojilere sunulan bir etiketi (3.3.2), metinle açıklanan hata mesajları (3.3.1), kişisel veri alanlarında otomatik doldurma (1.3.5), tamamen klavyeyle kullanım (2.1.1) ve kullanıcının kapatabileceği, ayarlayabileceği veya uzatabileceği oturum süre sınırları (2.2.1) olmalıdır. Sonuncusu, ekran okuyucu kullanan biri daha ikinci sayfadayken oturumun sona erebildiği ödeme ve izin akışlarında kolayca gözden kaçar. Özel bileşenlerin (tarih seçiciler, adres arama alanları, dosya yükleme) doğru bir ad, rol ve değere (4.1.2) sahip olması gerekir. Ödeme kuruluşunun sayfaya gömülü ödeme çerçevesinin de testten geçmesi gerekir; bu yüzden yalnızca kendi kısmınızı değil, akışın tamamını test edin.

Hasta portalları ve randevu sistemleri

Yukarıdakilerin hepsi, artı randevu seçiciler, ön kayıt anketleri, güvenli mesajlaşma ve uzaktan sağlık (telehealth) görüntülü görüşmeleri. “Randevu onaylandı” gibi mesajlar odak taşınmadan duyurulmalıdır (4.1.3).

Belgeler

En ucuz erişilebilir PDF, hiç oluşturmadığınız PDF'tir. Gündemleri, duyuruları ve formları mümkün olan her yerde HTML olarak yayımlayın. Kalması gereken PDF'ler için: etiketler, doğru okuma sırası, gerçek form alanları, belge dili ve görseller için metin alternatifleri. Ardından üretim tarafını düzeltin (gerçek başlıklar içeren Word şablonları, etiketleri koruyan dışa aktarma ayarları, yayımlanmadan önce bir kontrol); yoksa gelecek haftanın gündemini sonsuza dek düzeltmeye devam edersiniz.

Video ve toplantılar

Önceden kaydedilmiş videolar altyazı (1.2.2) ve görüntünün anlam taşıdığı yerlerde sesli betimleme (1.2.5) gerektirir. Senkronize medyadaki canlı ses, canlı altyazı (1.2.4) gerektirir; çoğu şehir, ilçe ve okul yönetim kurulu için bu, canlı yayınlanan halka açık toplantı demektir. Eski kayıtlar yukarıdaki dört koşulla arşive alınabilir.

Mobil uygulamalar

Yerel uygulamalar, platformun erişilebilirlik katmanı üzerinden aynı kriterlere tabidir: VoiceOver ve TalkBack için etiketlenmiş her kontrol, tek bir ekran yönüne kilitlenmeme (1.3.4), kaydırma ve sıkıştırma hareketlerine karşı basit bir dokunma alternatifi (2.5.1).

Paket Yazılım: Kod Tedarikçinizin, Yükümlülük Sizin

Siteniz barındırılan bir kamu CMS'inde çalışıyorsa, ödemeleriniz bir ödeme kuruluşunun barındırdığı sayfadan geçiyorsa ve hasta portalınız elektronik sağlık kaydı (EHR) sisteminizin bir modülüyse, kod düzeltmelerinin çoğu tedarikçilerinize düşer. Sizin işiniz satın alma tarafıdır: her tedarikçiden WCAG 2.1 AA'ya göre bir uygunluk raporu isteyin, iddialarını kendi kritik akışlarınızda test edin ve sözleşmeye ya da yenilemeye bir uygunluk yükümlülüğü ile son düzeltme tarihi yazın. İçeriğiniz (PDF'ler, videolar, alternatif metinler, çalışanlarınızın yazdığı sayfalar) hangi platformda olursa olsun sizin işiniz olmaya devam eder.

Bu makale en çok kurum içi, eski veya özelleştirilmiş sistemler işletiyorsanız işinize yarar: kurum içinde geliştirilmiş bir izin portalı, büyük ölçüde değiştirilmiş bir CMS teması, geliştiren ajansın çoktan elini çektiği bir uygulama, bir tedarikçi ürününe sonradan eklenmiş bir başvuru formu. Bunları sizin yerinize kimse düzeltmeyecek.

Bir Overlay Neden Yetmez

Kural, içeriğinizi WCAG 2.1 AA'ya göre ölçer. Bir overlay (erişilebilirlik katmanı), sayfanın üstüne yerleşen bir betiktir. Bir grafiğin anlamlı bir açıklamasını yazamaz, bir toplantıya altyazı ekleyemez, bir PDF'i etiketleyemez veya yerel bir uygulamayı değiştiremez; kullanıcılarınızın yönlendirildiği üçüncü taraf ödeme veya randevu alan adına da ulaşamaz.

FTC (ABD Federal Ticaret Komisyonu) “anında uyum” iddiasını zaten incelemiş durumda. Ocak 2025'te, ürünün tüm web sitelerini WCAG uyumlu hâle getirmediğini ileri sürdükten sonra, accessWidget overlay'inin üreticisi accessiBe ile ilgili önerilen bir uzlaşma kararı (consent order) yayımladı. 22 Nisan 2025'te FTC nihai kararı onayladığını duyurdu (FTC duyurusu): accessiBe 1.000.000 dolar ödüyor, kanıtı olmadıkça otomatik ürünlerinin bir web sitesini WCAG uyumlu hâle getirebileceğini iddia edemiyor ve ürünün, onu çalıştırmayan üçüncü taraf alan adlarındaki engelleri gidermediğini açıklamak zorunda.

Tarih Riski

• Hem DOJ hem de HHS, erteleme süresince içerikle ilgili “bir NPRM (kural önerisi bildirimi) yayımlamayı değerlendireceklerini” yazdı. DOJ'nin düzenleme gündemindeki kaydı, hükümlerin “daha az külfetli hâle getirilip getirilemeyeceğini” değerlendirdiğini söylüyor; öneri tarihi ise “Belirlenecek”.
• İkisi de, böyle bir NPRM yayımlanmazsa ve başka bir şey yeni bir ertelemeye işaret etmezse, her bakanlığın “düzenlemeyi yeni son tarihte uygulamayı tam olarak öngördüğünü” yazdı.
• National Federation of the Blind, 21 Mayıs 2026'da Maryland Federal Bölge Mahkemesi'nde her iki ertelemeye de itiraz eden bir dava açtı (National Federation of the Blind v. Department of Justice, 1:26-cv-02007). NFB, 28 Eylül 2026'da duruşmasız karar (summary judgment) talebinde bulundu; 10 Ekim 2026 itibarıyla henüz bir karar çıkmadı.
• Bir kural önerisi tek başına hiçbir şeyi değiştirmez. Nihai veya geçici nihai bir kural ise değiştirir ve 2026, bunun ne kadar geç gelebileceğini gösterdi: DOJ'nin ertelemesi, ertelediği tarihten dört gün önce, 20 Nisan 2026'da yürürlüğe girdi.

Yani risk iki yönlüdür: bir öneri kuralı hafifletebilir, dava ise tarihin hiç ertelenmemesi gerektiğini savunuyor. Bir ertelemeye güvenerek plan yapmak bir kumardır. DOJ veya HHS yeni bir erteleme yayımlarsa daha fazla harcama yapmadan önce planınızı gözden geçirin.

Ne Olursa Olsun Yapmaya Değer Bir Plan

Bunların bir kısmı her senaryoda karşılığını verir, çünkü Title II ve Section 504 eşit erişimi zaten zorunlu kılıyor. Her durumda yapın:

• Şablonları ve bileşenleri düzeltin.
• En önemli işlem akışlarının (ödeme, başvuru, kayıt, randevu, oturum açma) baştan sona klavye ve ekran okuyucuyla çalışmasını sağlayın.
• Erişilebilir olmayan yeni PDF'ler üretmeyi bırakın.
• WCAG 2.1 AA'yı her sözleşmeye ve yenilemeye yazın.
• Halka açık toplantılara altyazı ekleyin.

Bir erteleme yayımlanırsa bekletin: nadiren kullanılan eski belgelerin toplu düzeltilmesi. Düzgün bir arşiv genellikle zaten daha ucuzdur.

26 Nisan 2027'den geriye doğru planlarsak (HHS destek alıcılarının 11 Mayıs 2027'ye kadar süresi var):

1. Ekim'den Kasım 2026 ortasına: envanter. Her alan adı, uygulama, tedarikçi sistemi ve belge kütüphanesi. Belgeleri, birinin hâlâ bir hizmete erişmek için kullanıp kullanmadığına göre ayırın. Neyin arşivleneceğine veya silineceğine karar verin.
2. Kasım ortasından Ocak'a: şablonlar, bileşenler ve en önemli işlem akışları. Uygunluk talebinizi tedarikçilere şimdi gönderin. Sözleşme döngüleri koddan daha yavaş ilerler.
3. Ocak ve Şubat: aktif olarak kullanılan belgeler, formlar, altyazılar ve uygulama düzeltmeleri. Mağaza incelemesine zaman kalması için uygulama güncellemelerini Şubat sonuna kadar gönderin.
4. Mart: test. Önce yalnızca klavyeyle, ardından gerçek kritik akışlarda Windows'ta NVDA veya JAWS, iOS ve macOS'ta VoiceOver, Android'de TalkBack ile. Otomatik bir tarama aracı, alternatif metnin bir anlam taşıyıp taşımadığını size söyleyemez.
5. Nisan: dondurun ve koruyun. Derleme sürecine ve yayın iş akışına otomatik kontroller ekleyin; böylece bir sonraki gündem veya bir sonraki sürüm yapılan işi bozmaz. Orantısız yük iddiasının gerçekten geçerli olduğu yerlerde yazılı beyanı bir şikâyetten sonra değil, tarihten önce imzalatın.

Maliyet konusunda HHS ertelemesi, National League of Cities raporlarına atıfla, büyüklüğü belirtilmemiş şehirler için tek seferlik PDF ve web sitesi düzeltme tekliflerinin 10.000 ile 20.000 dolar arasında olduğunu, yıllık maliyetin ise 70.000 dolara kadar çıkabildiğini aktarıyor.

Nereden Yardım Alabilirsiniz

Erişilebilirliği kodda düzeltiyoruz: şablonlar, bileşen kütüphaneleri, formlar, portallar ve mobil uygulamalar; düzeltmenin kalıcı olması için derleme sürecine kontroller ekliyoruz. Overlay yok, yalnızca denetimden ibaret raporlar da yok. Yaklaşımımızı erişilebilirlik düzeltme hizmeti sayfamızda, AB tarafını ise Avrupa Erişilebilirlik Yasası makalemizde bulabilirsiniz.

Biz avukat değil mühendisiz: hangi tarihin geçerli olduğu ve bir orantısız yük iddiasının geçerli olup olmadığı hukuk danışmanınıza sorulacak sorulardır. Özel bir portalınız ve yetişmeniz gereken bir tarih varsa office@c9group.dev adresine yazın.